nietzsche'yi anlamanın yolu schopenhauer'dan, schopenhauer'ı anlamanın yolu upanişadlardan geçer. batı felsefesini atina'dan başlayıp paris'te, berlin'de şekillenmiş kapalı bir hikaye gibi düşünürüz, oysa içinde doğudan gelen iplikler var. schopenhauer hint ve budist düşünceyi ciddiye alan ilk büyük batılı filozoflardan biri; dünyanın özünde kör ve doyumsuz bir "irade" görüyor, hayatın özünün acı olduğunu, kurtuluşun arzuların söndürülmesinde olduğunu söylüyor, neredeyse budist bir çizgi. nietzsche bu iradeyi alıp "güç istenci"ne çeviriyor ama tersine çeviriyor: acıdan kaçmak değil, onu kucaklamak, onunla büyümek. kaderini sevmek. ebedi dönüş de doğunun döngüsel zamanını hatırlatsa da onda aynı hayatı her seferinde sevinçle onaylamak demek. düşünce tek bir uygarlığın malı değil, sürekli melezleşen bir insanlık mirası. bu akşamki okuma listem belli.